ENSeptember menjadikan Malaysia Timur sebagai pentas terbaik untuk melihat apa yang mampu dicapai oleh program kebudayaan. Dua acara yang berlangsung hampir serentak — satu di Sarawak, satu di Sabah — mengingatkan kita bahawa pertukaran budaya Malaysia-China bukanlah sesuatu yang diimport khas untuk majlis tertentu. Ia sudah pun sebati dengan cara rakyat Malaysia meraikan kepelbagaian bersama.
Di Sibu, Pesta Kebudayaan Borneo kembali ke Dataran Tun Tuanku Bujang dari 5 hingga 14 September, selepas dijadualkan semula daripada tarikh asal 3 hingga 12 September. Kini memasuki dekad ketiga, pesta ini menyusun programnya mengikut malam bertema yang memberi ruang kepada setiap komuniti di Sarawak secara bergilir, dengan Malam Cina jatuh pada 7 September. Edisi tahun ini turut menampilkan acara lambungan mi kampua secara beramai-ramai yang menyasarkan penyertaan dalam Malaysia Book of Records — satu simbol yang tepat, memandangkan mi kampua ialah hidangan Foochow yang dibawa ke Sibu oleh perantau lebih seabad lalu sebelum menjadi milik Sarawak sepenuhnya. Kemasukan adalah percuma, dengan barisan persembahan tempatan, kebangsaan dan antarabangsa.
Kira-kira dua ratus kilometer ke utara, sebuah program berbeza bermula di Kota Kinabalu pada 30 Ogos. Chinese Culture Land 2026 menghimpunkan lebih kurang 400 murid sekolah rendah dan menengah daripada pelbagai latar etnik untuk program pertukaran budaya selama sepuluh hari, dianjurkan oleh Beijing Chinese Language and Culture College dengan kerjasama Persatuan Persahabatan Malaysia-China Sabah. Dua belas guru dari Beijing mengendalikan kelas amali dalam seni gendang Cina, seni mempertahankan diri, tarian, kaligrafi, lukisan dan kraf rakyat. Dalam ucapan perasmian, Konsul Jeneral China di Kota Kinabalu, Zhu Xinglong, merujuk kepada kesusasteraan Cina Malaysia, opera tempatan bergaya Fujian dan Guangdong, serta tradisi tarian singa sebagai bukti betapa rapatnya hubungan kedua-dua budaya ini sejak dahulu.
Yang menarik tentang gandingan dua acara ini ialah perbezaan pendekatannya. Pesta Kebudayaan Borneo bersifat terbuka dan meriah — warisan dipersembahkan di khalayak ramai, untuk sesiapa sahaja yang hadir. Chinese Culture Land pula lebih tenang dan berstruktur — warisan diajar, kemahiran demi kemahiran, kepada pelajar yang akan meneruskannya. Kedua-duanya diperlukan. Pesta melahirkan muhibah; kelas melahirkan keupayaan.
Perbezaan itu penting kepada cara Persatuan Kebudayaan dan Pendidikan Malaysia-China memahami peranannya sendiri. Pertukaran budaya sering dianggap sebagai bahagian yang lembut dan hiasan semata-mata dalam hubungan dua hala, terpisah daripada urusan serius kerjasama pendidikan Malaysia-China dan latihan teknikal. Hakikatnya ia adalah asas. Kerjasama institusi dalam TVET Malaysia China — kurikulum bersama, pertukaran tenaga pengajar, pensijilan industri dan mobiliti pelajar — bergantung pada kepercayaan antara orang yang sudah pun memahami sedikit sebanyak latar belakang satu sama lain. Program yang membawa guru gendang dari Beijing ke bilik darjah di Sabah, atau meletakkan sepinggan mi Foochow di tengah-tengah pesta rakyat Sarawak, itulah cara kefahaman tersebut dibina.
Kelebihan Malaysia dalam hubungan Malaysia-China ialah kita tidak perlu mencipta titik pertemuan budaya. Kita mewarisinya. Tugas kita sekarang ialah menukar warisan itu menjadi kerjasama berstruktur — dalam pendidikan, dalam latihan vokasional, dan dalam industri yang bakal menawarkan pekerjaan kepada generasi pelajar hari ini. Pesta dan kem budaya inilah permulaan senyap kepada kerja tersebut.
中文摘要
2026年9月，东马两项文化活动同时展开——诗巫婆罗洲文化节（9月5日至14日）设有9月7日「华族之夜」，而亚庇的「中华文化大乐园」自8月30日起，为约400名中小学生提供为期十天的中华文化课程，由12名北京教师教授鼓乐、武术、舞蹈、书法、绘画与民间工艺。这些活动说明马中文化并非外来移植，而早已是马来西亚多元社会的一部分。马中文化教育协会认为，文化交流所建立的互信，正是马中教育与马中技职教育合作得以深化的基础。
Mengenai MCCEA: Persatuan Kebudayaan dan Pendidikan Malaysia-China (MCCEA), No. Pendaftaran PPM-034-10-08072025, komited untuk memajukan kerjasama antara Malaysia dan China dalam bidang budaya, pendidikan dan TVET, dengan pandangan ke arah ASEAN dan masyarakat antarabangsa. Laman web: www.mccea.org.my
